Strona jest współfinansowana ze środków Unii Europejskiej
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Informacje ogólne

Rodziny Zastępcze - informacje ogólne

Rodzina zastępcza to taka rodzina, która zapewnia opiekę i wychowanie dziecku pozbawionemu całkowicie lub częściowo opieki rodzicielskiej, które z powodu przeszkód natury prawnej (rodzice nie zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej) nie mogą być przysposobione. Rodzina zastępcza może być ustanowiona także dla dziecka, które mogłoby zostać adoptowane (nie ma przeszkód natury prawnej), ale z różnych przyczyn nie udaje się znaleźć dla niego rodziny adopcyjnej. Najczęstszymi powodami umieszczenia dzieci w rodzinie zastępczej są: przemoc fizyczna i psychiczna względem członków rodziny, alkoholizm rodziców, skrajna niezaradność życiowa oraz rażąca bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych, choroby rodziców uniemożliwiające opiekę nad dzieckiem. Rzadko się zdarza, że powodem jest śmierć obojga lub jednego z rodziców. Coraz częstszym powodem jest ucieczka rodzica z miejsca zamieszkania i porzucenie dziecka. Umieszczenie dziecka w rodzinnej pieczy zastępczej następuje zazwyczaj na podstawie orzeczenia sądu. Formami rodzinnej pieczy zastępczej są: rodzina zastępcza spokrewniona, niezawodowa, zawodowa oraz rodzinny dom dziecka.

Rodziny zastępcze w powiecie jarocińskim. Na chwilę obecną Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Jarocinie, jako Organizator rodzinnej pieczy zastępczej sprawuje opiekę nad 44 rodzinami zastępczymi, w których przebywa 66 dzieci oraz 18 osobami usamodzielnianymi, które opuściły już rodzinę zastępczą. W tym roku powstały już na terenie powiatu jarocińskiego 4 rodziny zastępcze oraz 1 rodzina przeprowadziła się na nasz teren z innego powiatu. Rodziny zastępcze pozostają pod stałą kontrolą i opieką pracowników PCPR, w trakcie przeprowadzanych kontroli sprawdzany jest całokształt sytuacji dziecka, relacje w rodzinie, warunki panujące w domu itd. Sprawozdania z funkcjonowania rodziny zastępczej i oceny sytuacji dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej przekazywane są do właściwego sądu. PCPR również regularnie gromadzi informacje ze szkół do których uczęszczają małoletni, monitorując ich postępy w nauce, zachowanie, współprace opiekunów z wychowawcą i nauczycielami oraz ewentualne zaniedbania ze strony opiekunów. PCPR w Jarocinie oprócz pieniężnej pomocy finansowej udziela wsparcia rodzinom zastępczym w postaci bezpłatnej pomocy psychologa oraz bezpłatnych porad prawnika. Od września br. rozpoczęły się również comiesięczne spotkania dla rodzin zastępczych tzw. grupa wsparcia. Podczas spotkań rodziny zastępcze mają możliwość wymienienia się doświadczeniami, pomóc sobie nawzajem w rozwiązywaniu napotykanych trudności oraz skorzystać z porad psychologa PCPR, który prowadzi grupę wsparcia. Każdemu spotkaniu towarzyszy inny temat przewodni. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Jarocinie zorganizowało kilka form pomocy dla dzieci przebywających w rodzinach zastępczych, oraz osób, które ukończyły osiemnasty rok życia i przebywają w rodzinie zastępczej lub są w trakcie procesu usamodzielnienia po opuszczeniu rodziny zastępczej w ramach projektu „Lepszy Start - wsparcie aktywności i mobilności zawodowej oraz zdolności do zatrudnienia podopiecznych Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Jarocinie” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, który ma na celu budowanie poczucia własnej wartości, zwiększenie samodzielności i aktywności społecznej i zawodowej, oraz zdolności do podejmowania decyzji w życiu osobistym i zawodowym. W ramach ww. projektu zorganizowano zajęcia z edukacji finansowej i zajęcia z doradcą zawodowym, oraz dziesięciodniowy wyjazd integracyjno-wypoczynkowym połączonym z kursem pierwszej pomocy oraz dla pełnoletnich osób nieodpłatny kurs prawa jazdy. Uczestnikom powyższego projektu zostaną również zrefundowane koszty zakupionych podręczników szkolnych.

PCPR w Jarocinie na początku br. roku ogłosiło nabór na szkolenie dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej i niezawodowej. Szkolenie na rodziny niezawodowe ukończyło 12 osób. Szkolenie trwało od 14 kwietnia do 10 czerwca br. w wymiarze 40 godzin zajęć oraz 10 godzin praktyk w rodzinie zastępczej zawodowej lub placówce opiekuńczo-wychowawczej. Z powodu niewystarczającej liczby chętnych szkolenie na zawodowe rodziny zastępcze nie obyło się.

Przepisami regulującymi kwestie pieczy zastępczej jest Ustawa z dnia 09 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2011 nr 149 poz 887 ze zmianami) oraz częściowo Ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej.

Pieczę zastępczą organizuje powiat.

Objęcie dziecka rodzinną pieczy zastępczej następuje na okres nie dłuższy niż do osiągnięcia pełnoletności. Osoba, która osiągnęła pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej może przebywać w dotychczasowej rodzinie zastępczej za zgodą opiekunów nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 roku życia jeżeli uczy się.

Rodzina piecza zastępcza zapewnia dziecku całodobową opiekę i wychowanie, zapewnia dostęp do przysługujących świadczeń zdrowotnych, edukacji i wykształcenia, umożliwia rozwój uzdolnień i zainteresowań. Pomaga w wyrównywaniu braków rozwojowych i szkolnych. Zaspokaja jego potrzeby emocjonalne, bytowe, rozwojowe, społeczne oraz religijne. Zapewnia ochronę przed arbitralną lub bezprawną ingerencją w życie prywatne

dziecka. Rodzina zastępcza zobowiązana jest do umożliwienia dziecku kontaktu z rodzicami i innymi osobami bliskimi, chyba że sąd postanowi inaczej.

Rodzinę zastępczą tworzą małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim. Rodzinę zastępczą spokrewnioną tworzą osoby, będące wstępnymi (dziadek, babcia) lub rodzeństwem dziecka.

Rodzinę zastępczą zawodową lub rodzinę zastępczą niezawodową tworzą osoby niebędące wstępnymi lub rodzeństwem dziecka.

W rodzinie zastępczej zawodowej lub rodzinie zastępczej niezawodowej, w tym samym czasie, może przebywać łącznie nie więcej niż 3 dzieci lub osób, które osiągnęły pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej. W razie konieczności umieszczenia w rodzinie zastępczej rodzeństwa, za zgodą rodziny zastępczej oraz po uzyskaniu pozytywnej opinii koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej, jest dopuszczalne umieszczenie w tym samym czasie większej liczby dzieci.

Pomoc pieniężna dla rodzin zastępczych.

Rodzinie zastępczej zawodowej przysługuje wynagrodzenie nie niższe niż kwota 2000 zł miesięcznie. Jednocześnie osoba, której przysługuje wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, nie może kontynuować lub podjąć dodatkowego zatrudnienia bez zgody właściwego starosty.

Rodzinie zastępczej na każde umieszczone dziecko, przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania, nie niższe niż kwota:

1) 660 zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej spokrewnionej;

2) 1000 zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej.

Wysokość świadczeń, o których mowa powyżej, pomniejsza się o kwotę nie wyższą niż 50% dochodu dziecka(alimenty, renta rodzinna, uposażenie rodzinne), nie więcej jednak niż o 80% tych kwot.

Rodzinie zastępczej na dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności przysługuje dodatek nie niższy niż kwota 200zł miesięcznie na pokrycie zwiększonych kosztów utrzymania tego dziecka. PCPR w Jarocinie przyznaje również jednorazowe świadczenie

Rodzinie zastępczej starosta może przyznać:

1) dofinansowanie do wypoczynku poza miejscem zamieszkania dziecka w wieku od 6. do 18. roku życia - raz w roku;

2) świadczenie na pokrycie:

a) niezbędnych wydatków związanych z potrzebami przyjmowanego dziecka - jednorazowo,

b) wydatków związanych z wystąpieniem zdarzeń losowych lub innych zdarzeń mających wpływ na jakość sprawowanej opieki - jednorazowo lub okresowo.

Osoby usamodzielniane opuszczające rodzinę zastępczą.

Osobie opuszczającej, po osiągnięciu pełnoletności rodzinę zastępczą zwanej „osobą usamodzielnianą”, w przypadku gdy umieszczenie w pieczy zastępczej nastąpiło na podstawie orzeczenia sądu przyznaje się pomoc na kontynuowanie nauki, usamodzielnienie oraz zagospodarowanie oraz udziela się pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych i zatrudnienia.

Pomoc na kontynuowanie nauki, na usamodzielnienie oraz na zagospodarowanie jest przyznawana osobie usamodzielnianej, która przebywała w pieczy zastępczej przez okres co najmniej:

1) 3 lat - w przypadku osoby usamodzielnianej opuszczającej rodzinę zastępczą spokrewnioną;

2) roku - w przypadku osoby usamodzielnianej opuszczającej rodzinę zastępczą niezawodową, zawodową i rodzinny dom dziecka.

Pomoc na usamodzielnienie oraz pomoc na zagospodarowanie jest przyznawana osobie usamodzielnianej, której dochód miesięczny nie przekracza kwoty 1 200 zł.

W przypadku gdy dochód miesięczny osoby usamodzielnianej przekracza kwotę 1 200 zł, można przyznać pomoc na usamodzielnienie lub pomoc na zagospodarowanie, jeżeli jest to uzasadnione jej sytuacją mieszkaniową, dochodową, majątkową lub osobistą.

Warunkiem przyznania pomocy na kontynuowanie nauki i na usamodzielnienie jest złożenie wniosku oraz posiadanie zatwierdzonego programu usamodzielnienia.

Pomoc na kontynuowanie nauki przyznaje się osobie usamodzielnianej, jeżeli kontynuuje naukę m.in. w szkole i wynosi ona nie mniej niż 500 zł. miesięcznie. Pomoc, o której mowa powyżej, przyznaje się na czas nauki, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez osobę usamodzielnianą 25. roku życia.

Wysokość pomocy na usamodzielnienie wynosi:

1) w przypadku osoby usamodzielnianej opuszczającej rodzinę zastępczą spokrewnioną

- nie mniej niż 3 300 zł, jeżeli przebywała w pieczy zastępczej przez okres co najmniej 3 lat;

2) w przypadku osoby usamodzielnianej opuszczającej rodzinę zastępczą niezawodową, rodzinę zastępczą zawodową, rodzinny dom dziecka:

a) nie mniej niż 6 600 zł - jeżeli przebywała w pieczy zastępczej przez okres powyżej 3 lat,

b) nie mniej niż 3 300 zł - jeżeli przebywała w pieczy zastępczej przez okres od 2 do 3 lat,

c) nie mniej niż 1 650 zł - jeżeli przebywała w pieczy zastępczej przez okres poniżej 2 lat, nie krócej jednak niż przez okres roku.

Pomoc na zagospodarowanie jest wypłacana jednorazowo, nie później niż do ukończenia przez osobę usamodzielnianą 26. roku życia, w wysokości nie niższej niż 1 500 zł, a w przypadku osoby legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności w wysokości nie niższej niż 3 000 zł.

Osoby, które opuściły rodzinę zastępczą przed dniem wejścia w życie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej tj przed dniem 01.01.2012r. korzystają z pomocy dla osób usamodzielnianych na zasadach określonych w Ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej.

Rodzinna piecza zastępcza jest najlepszą opieką dla dziecka, któremu umożliwia się normalny rozwój emocjonalny i społeczny w rodzinnych warunkach, daje mu się poczucie bezpieczeństwa i stabilności oraz otacza się miłością, której niektóre dzieci nigdy nie zaznały w swoich rodzinnych domach. Należy także pamiętać, że rodzina zastępcza to także ciężka całodobowa praca z dziećmi po różnych życiowych przejściach, dlatego społeczeństwo powinno tym ludziom okazywać wdzięczność za ich trud wniesiony w rozwój tych dzieci i opiekę nad nimi.

^ W górę


Linki: